Najbliższe wydarzenia i ogłoszenia
Rogozino Inspiracje: Własna firma po szkole? Co zachęca młodych do startu
Jesienią 2025 roku 6% uczniów ostatnich klas wskazało własną firmę jako plan po szkole, a 56% odpowiedziało, że założenie firmy kiedyś w ogóle wchodzi w grę (badanie CBOS/KCPU). Na przykładzie Kuby i jego pomysłu na mobilny serwis rowerowy pokazujemy, jak zrobić prostą analizę SWOT, sprawdzić, czy są chętni na usługę, porównać konkurencję i ułożyć biznesplan na jednej kartce. W filmie także: co przygotować przed startem, działalność nierejestrowana, rejestracja jednoosobowej działalności w CEIDG (od listopada 2026 roku dla dorosłych tylko przez internet), firma osoby niepełnoletniej oraz wyniki badań Fundacji Think o tym, jak młodzi korzystają z AI przy pomysłach na biznes. Obejrzyj na YouTube
Kuba jest postacią fikcyjną, a jego historia ilustruje kolejne kroki. Liczby pochodzą z raportów CBOS/KCPU, Fundacji Think i PARP podanych w opisie filmu na YouTube.
W filmie
Kliknij czas, aby obejrzeć film od tego momentu.
Transkrypcja filmu
Pełny tekst z filmu.
0:00Własna firma po szkole?
Czy po szkole chcesz pracować na swoim? To pytanie zadaje sobie wielu uczniów ostatnich klas. I wielu rodziców. Jesienią 2025 roku zapytano uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych, co zrobią po szkole. Własną firmę wskazało 6%. W drugim pytaniu chodziło o dalszą przyszłość: czy założenie firmy kiedyś w ogóle wchodzi w grę. Tak odpowiedziało 56%. Ponad połowa nie wyklucza własnej firmy. Ale tylko nieliczni planują ją od razu po szkole. Zobaczmy więc krok po kroku, od czego zacząć, co sprawdzić, co przygotować i co dziś zachęca młodych do startu.
0:46Przedsiębiorczość, umiejętności i SWOT
Zacznijmy od słowa przedsiębiorczość. Zaczyna się ona wtedy, gdy zauważasz czyjąś potrzebę i organizujesz działanie, które daje komuś wartość. Założenie firmy to tylko jedna z form takiego działania. Przedsiębiorczy jest też uczeń, który organizuje zbiórkę, i pracownik, który usprawnia coś w swojej pracy. Takich umiejętności można się nauczyć. Na start szczególnie przydają się cztery. Inicjatywa, czyli nie czekasz, aż ktoś powie ci, co robić. Rozmowa z ludźmi: pytasz, słuchasz i umiesz wytłumaczyć, co oferujesz. Planowanie: wiesz, co zrobić najpierw, a co potem. I uczenie się na błędach: gdy coś nie wychodzi, sprawdzasz dlaczego i próbujesz inaczej. Weźmy przykład. Kuba ma dziewiętnaście lat i chodzi do ostatniej klasy technikum. Od dawna naprawia rowery znajomym. Myśli o mobilnym serwisie, który przyjeżdża do klienta. Zaczyna od prostej analizy SWOT, czyli czterech pól. Mocna strona: umie naprawiać. Słaba strona: brakuje mu części i narzędzi. Szansa: w sezonie rośnie zainteresowanie naprawami. Zagrożenie: w okolicy jest silna konkurencja. Dwa pierwsze pola dotyczą jego własnych zasobów. Dwa kolejne warunków na rynku.
2:13Jak sprawdzić rynek i ułożyć biznesplan?
Pomysł to dopiero początek. Teraz trzeba sprawdzić, czy ktoś go potrzebuje. Kuba zadaje trzy pytania. Kto potrzebuje naprawy roweru z dojazdem? Jak radzi sobie dzisiaj? I co przekonałoby go do skorzystania z takiej usługi? Potem sprawdza oferty, które są już w okolicy. Porównuje ceny, terminy, zakres usług i to, czy ktoś dojeżdża do klienta. Osobno sprawdza najważniejsze: czy ludzie naprawdę zapłacą. Ktoś może pochwalić twój pomysł, ale to jeszcze nie zamówienie. Lepszy sygnał to umówiony termin, zaliczka albo klient, który wraca. Wtedy przychodzi czas na biznesplan. Na początek wystarczy jedna kartka. Kto jest klientem. Co mu oferujesz i za ile. Ile cię to kosztuje. Ile planujesz sprzedać. I jak klienci się o tobie dowiedzą. Przykład Kuby jest ilustracyjny, ale te same pytania pasują do każdego pomysłu.
3:15Co przygotować przed startem?
Załóżmy, że klienci są. Co trzeba przygotować, zanim ruszysz? Po pierwsze budżet. Nie tylko na start, ale też na pierwsze miesiące, kiedy klientów może być mało, a koszty już są. Po drugie sprzęt albo abonamenty. Kubie potrzebne są narzędzia i części. Komuś, kto projektuje strony, komputer i programy. Po trzecie sposób zdobywania klientów: ogłoszenie na osiedlu, profil w internecie, polecenia. Po czwarte ewidencja i faktury. Od pierwszego dnia warto zapisywać przychody i wydatki. Pomysł można też sprawdzić, zanim zarejestrujesz firmę. Jeśli przychody są małe i spełniasz określone warunki, możesz działać w ramach działalności nierejestrowanej. Można ją prowadzić tak długo, jak spełnia się warunki. Gdy przychody przekroczą limit, trzeba założyć firmę. Nie musisz robić tego sam. Są bezpłatne szkolenia, na przykład w Akademii PARP, punkty doradztwa i programy finansowania. Jednym z przykładów jest pożyczka Banku Gospodarstwa Krajowego. Warunki zmieniają się z naboru na nabór, dlatego linki są w opisie.
4:28Jak zarejestrować firmę?
Rejestrację jednoosobowej działalności najłatwiej zapamiętać w trzech krokach. Szczegóły są na planszach. Najpierw przygotuj dane: datę rozpoczęcia, kody PKD, czyli numery z listy rodzajów działalności, i formę opodatkowania. Potem złóż bezpłatny wniosek do CEIDG, czyli państwowego rejestru firm. Od listopada 2026 roku dorośli robią to tylko przez internet. I sprawdź ZUS, VAT i zezwolenia. Najlepiej jeszcze przed startem. Jeśli spełniasz warunki, możesz skorzystać z ulgi na start, a później z niższych składek społecznych. Składka zdrowotna obowiązuje od pierwszego dnia. A teraz osobno: informacja dla młodszych widzów i dla rodziców. Firmę może prowadzić także osoba, która ma trzynaście lat, ale nie ma jeszcze osiemnastu. Potrzebna jest zgoda przedstawicieli ustawowych, czyli zwykle obojga rodziców. To oni podpisują wniosek. Można go złożyć w urzędzie gminy albo wysłać pocztą.
5:34Co przyciąga młodych do pracy na swoim?
Co przyciąga młodych do pracy na swoim? Do pracy na swoim mogą przyciągać różne rzeczy: niezależność, zarobki, rozwój albo pasja. Niezależność: sam decydujesz, co i kiedy robisz. Zarobki: to, ile zarobisz, zależy bardziej od ciebie, ale też od klientów. Rozwój: każdy klient czegoś cię uczy. I pasja: to, co lubisz, staje się pracą. Widać to w różnych branżach. Ktoś naprawia rowery. Ktoś daje korepetycje. Ktoś sprzedaje rękodzieło, a ktoś projektuje strony. To przykłady, a nie historie konkretnych osób z badań. Badanie Fundacji Think z 2024 roku pokazuje, czego młodzi oczekują od pracy w ogóle. Na początku listy są dobre zarobki, satysfakcja i rozwój. Ale nastawienie się zmienia. W edycji z 2026 roku mniej młodych niż cztery lata wcześniej chce pracować wyłącznie na swoim, a więcej woli pracować dla kogoś. Autorzy piszą, że młodzi nie porzucają ambicji, tylko bardziej cenią bezpieczeństwo. Jest też hamulec. Prawie połowa badanych dorosłych, którzy dostrzegali okazję do biznesu, mówi, że obawa przed porażką powstrzymałaby ich przed startem. Dlatego tak ważne jest sprawdzenie pomysłu. I tu pojawia się nowe pytanie: czy sztuczna inteligencja może w tym pomóc?
7:07Czy AI zachęca do startu?
Kuba prosi sztuczną inteligencję, żeby pomogła mu ułożyć pytania do klientów. A potem sprawdza pomysł w rozmowach z ludźmi. Czy AI może skłonić młodych, żeby w ogóle rozważyli własną firmę? Żeby zobaczyć, jak młodzi patrzą na AI na etapie pomysłu, zajrzyjmy do badania Fundacji Think z wiosny 2026 roku. Wzięło w nim udział ponad tysiąc osób w wieku od osiemnastu do trzydziestu lat. Pierwsze pytanie dotyczyło opinii. Sześćdziesiąt trzy procent uważało, że dzięki AI łatwiej założyć własny biznes. Drugie pytanie dotyczyło działania. Około 35% już próbowało wymyślać z AI pomysły na biznes. A 29% jeszcze tego nie robiło, ale chętnie by spróbowało. Te liczby pokazują zainteresowanie na etapie pomysłu. Czy ktoś pod wpływem AI naprawdę zarejestrował firmę? Tego badanie nie pokazuje. AI pomoże ułożyć pytania. Odpowiedzi dadzą dopiero ludzie, czyli przyszli klienci.
8:16Trzy pytania przed startem
Od pomysłu do decyzji prowadzą trzy kroki. Motywacja. Sprawdzenie rynku. I przygotowanie do startu. Zanim zdecydujesz, odpowiedz sobie na trzy pytania. Co daje mi chęć do startu? Jak sprawdzę, czy ktoś potrzebuje mojej oferty? I co muszę przygotować, żeby ruszyć? Jeśli jesteś rodzicem, możesz przejść przez te pytania razem z dzieckiem. Praca dla kogoś też jest dobrym wyborem. Ważne, żeby był to wybór przemyślany. Napisz w komentarzu, od czego ty byś zaczął. Ten film powstał z pomocą sztucznej inteligencji. Liczby pochodzą z raportów, a linki do nich są w opisie.
